Wat is BACnet? Objecten, BACnet IP en BBMD uitgelegd

Wat is BACnet? Het protocol van de gebouwautomatisering uitgelegd

BACnet (Building Automation and Control Networks) is de wereldwijd verbreide standaard waarmee verwarming, ventilatie, airconditioning, verlichting en meters met het gebouwbeheersysteem communiceren. In plaats van registeradressen beschrijft BACnet elk apparaat met objecten en eigenschappen die het gebouwbeheersysteem zelf herkent.

Het belangrijkste in het kort

BACnet is genormeerd in ASHRAE 135 en ISO 16484-5 en merkonafhankelijk.

Elk apparaat is een Device-object met een uniek instancenummer. Meetwaarden zijn bijvoorbeeld Analog Input-objecten.

BACnet IP loopt via UDP, standaard op poort 47808. BACnet MS/TP loopt via RS485.

Een BBMD stuurt BACnet-broadcasts over subnetgrenzen heen door.

Apparaatprofielen zoals B-ASC beschrijven welke functies een apparaat minimaal beheerst.

Op deze pagina

Hoe is BACnet opgebouwd?

BACnet denkt in objecten. Een apparaat in het netwerk is een Device-object met een instancenummer dat in het hele BACnet-netwerk maar één keer mag voorkomen. Daaronder liggen verdere objecten: een Analog Input voor een meetwaarde zoals het actief vermogen, een Binary Input voor een schakeltoestand, een Analog Value voor een berekende waarde.

Elk object heeft eigenschappen (properties). De belangrijkste is Present Value, de actuele waarde. Daarnaast onder meer Object Name, Units en Status Flags. Omdat naam en eenheid in het apparaat staan, heeft het gebouwbeheersysteem geen registerlijst nodig om een waarde juist te interpreteren.

Objecttype	Betekenis	Voorbeeld
Device	het apparaat zelf	Meter, regelaar, gateway
Analog Input	gemeten waarde	Energie, vermogen, spanning
Binary Input	toestand aan of uit	Meldcontact, tariefingang
Analog Value	berekende of ingestelde waarde	Som, setpoint

Hoe wisselen BACnet-apparaten data uit?

Via diensten (services). Met Who-Is vraagt het gebouwbeheersysteem welke apparaten in het netwerk zijn, en elk apparaat antwoordt met I-Am. Met ReadProperty leest het afzonderlijke waarden, met ReadPropertyMultiple veel tegelijk.

In plaats van steeds uit te vragen, kan het gebouwbeheersysteem met SubscribeCOV ook wijzigingen abonneren (COV staat voor Change of Value). Het apparaat meldt zich dan zelf wanneer een waarde meer dan een vastgelegde drempel verandert.

BACnet IP, MS/TP en BACnet/SC: wat is het verschil?

Variant	Overdracht	Typische toepassing
BACnet IP	Ethernet, UDP-poort 47808	Standaard in nieuwe installaties
BACnet MS/TP	RS485, master-slave/token passing	Veldapparaten, bestaande installaties
BACnet/SC	Ethernet, TLS-versleuteld via een hub	Installaties met hoge eisen aan IT-beveiliging

Wat doet een BBMD?

Who-Is en I-Am zijn broadcasts, en routers sturen broadcasts niet door naar andere subnetten. Liggen gebouwbeheersysteem en apparaten in verschillende subnetten, dan neemt een BACnet Broadcast Management Device (BBMD) dat over: het ontvangt de broadcasts en stuurt ze gericht naar de BBMD’s van de andere subnetten. Een afzonderlijk apparaat kan zich ook als Foreign Device bij een BBMD aanmelden.

Wat betekenen B-ASC en BTL?

BACnet beschrijft typische apparaatsoorten met profielen. Een B-ASC (BACnet Application Specific Controller) is een apparaat met een vaste taak, zoals een meter of een gateway, dat zijn waarden beschikbaar stelt en op verzoeken antwoordt. De BACnet Testing Laboratories (BTL) controleren of een apparaat aan de eisen van zijn profiel voldoet.

Hoe komen meterdata in BACnet?

De meeste verrekenmeters hebben geen BACnet, maar M-Bus of Modbus. Een gateway vertaalt: hij leest de meters via hun eigen interface uit en stelt elke meter beschikbaar als eigen BACnet-device met Analog Input-objecten. Voor het gebouwbeheersysteem lijkt het alsof elke meter BACnet heeft.

De EMU M-Center is als B-ASC gecertificeerd en ondersteunt BBMD. Hij neemt deze taak op zich als M-Bus naar BACnet IP, RS485 naar BACnet IP en Modbus TCP naar BACnet IP. Hoe u dat in de planning aanpakt, beschrijft het artikel Van M-Bus naar BACnet IP.

Veelgestelde vragen

Welke poort gebruikt BACnet IP?

UDP-poort 47808, hexadecimaal BAC0. Verdere BACnet-netwerken in hetzelfde gebouw gebruiken vaak de volgende poorten.

Wat is het verschil tussen BACnet en Modbus?

Modbus verstuurt registerwaarden waarvan de betekenis in de handleiding staat. BACnet verstuurt objecten met naam, eenheid en status die het gebouwbeheersysteem zelf herkent. Modbus is verbreid bij meters en in de industrie, BACnet in het gebouwbeheer.

Kan BACnet via RS485 lopen?

Ja, als BACnet MS/TP. Het gebruikt dezelfde tweedraadsleiding als Modbus RTU, met een eigen toegangsmethode (token passing). In nieuwe installaties wordt meestal BACnet IP gebruikt.

Wat is een device-instancenummer?

Een getal van 0 tot 4.194.302 dat elk BACnet-apparaat in het netwerk eenduidig aanduidt. Is een instance dubbel toegekend, dan vindt het gebouwbeheersysteem een van de apparaten niet.

Heeft elke meter een eigen IP-adres nodig?

Nee. Achter een gateway delen de meters het IP-adres van de gateway. Ze worden onderscheiden via een virtueel BACnet-netwerknummer en hun eigen device-instance.